طي مقاله اي از سوي دکتر حسن غفوري فرد بررسي شد:
نقش آموزه هاي ديني بر ماموريت هاي پليس کشورهاي اسلامي
گروه ناجا- مقاله حاضر، بررسي تحليل، راهبردي است از تاثير فرهنگي گردهمايي روساي پليس کشورهاي اسلامي بر جهان اسلام و چرايي و الزامات تاثير پليس کشورهاي اسلامي از احکام و رهنمودهاي دين مبين اسلام. 
اين مطلب به درخواست، سايت اولين اجلاس روساي پليس کشورهاي اسلامي و توسط دکتر حسن غفوري فرد، از چهره هاي سياسي - فرهنگي کشور، استاد دانشگاه و رئيس هيات نظارت و بازرسي شورايعالي انقلاب فرهنگي نگاشته شده است.

وظايف و ماموريت ها و رسالت هاي پليس کشورهاي اسلامي چه از لحاظ شکلي و چه از لحاظ محتوايي با پليس کشورهاي ديگر تفاوت هاي فراوات و ماهوي دارد چرا که:

 اولا: گستره جرم ها و تخلفات در کشورهاي اسلامي که عمدتاً برگرفته از سنت نبوي و شريعت اسلامي است با جرم ها و تخلفات کشورهاي ديگر تفاوت ها و اختلافات اساسي دارد.

ثانيا: نحوه برخورد با متهم و مجرم در آئين مقدس محمدي ( صلوات الله و سلام عليه) که برگرفته از قرآن و شريعت و سنت و اجماع مي باشد با نحوه برخورد در کشورهاي ديگر ماهيتاً متفاوت است.

ثالثاً: شرايط زماني و مکاني براي افراد در کشورهاي اسلامي داراي ويژگي خاص خويش مي باشد که به هيچ وجه با کشورهاي ديگر قابل مقايسه نيست.

رابعاً: اعتقادات قلبي وايمان مذهبي مردم خود علت بسيار مهمي است که اگر بخوبي بکارگرفته شود مي تواند بعنوان يک مانع بسيار مهم در جلوگيري از جرم و جنايت و در جهت اصلاح ناهنجاري هاي اخلاقي و اجتماعي موثر افتد.

اجلاس فرمادهان پليس کشورهاي اسلامي اگر به عوامل فوق توجه و عنايت کافي داشته باشد و هم چنين نگاه عميق و اطلاع دقيق از احکام و قوانين اسلامي و شريعت محمدي (ص) پيدا نمايد يقيناً هم مي تواند پليس کشورهاي اسلامي را در اجراي ماموريت هاي خويش ياري نمايد و هم مي تواند براي بقيه کشورها الگو و اسوه شود. و لقد کان لکن في رسول الله اسوه حسنه.

  اگر اين اجلاس رسالت و ماموريت خويش را چنان بنا کند که موجب آشنا شدن بيشتر پليس کشورهاي اسلامي با روش هاي دين مبين اسلام براي مقابله با جرم و ناهنجاري هاي اخلاقي، رفتاري و اجتماعي موجود در جوامع اسلامي و کاهش اين ناهنجاري ها گردد يقيناً دست بکاري سترگ زده است که هم موجب رضايت خالق و هم موجد آرامش بيشتر در جوامع شده است.

جرائم و ناهنجاري هاي موجود در جوامع اسلامي تنها و تنها با روش هاي اسلامي  برگرفته از شريعت مقدس اسلامي قابل علاج هستند و راه هاي غربي نمي توانند علاج ناهنجاري هاي موجود درجوامع اسلامي باشند.

بعلاوه برخورد با ناهنجاي ها و جرائم نيز تنها و تنها بايستي در چارچوب اسلامي و با حفظ کرامت انسانها و جايگاه عظيم و رفيع آنان بعنوان خليفه و جانشين خداوند متعال باشد و لذا طبيعتاً محدوديت هايي براي پليس در راهکارها ايجاد مي نمايد.

 اميرالمومنين علي (ع) در مورد نحوه برخورد با قاتل خود وسواس به خرج مي دهد ودائماً در اين مورد به فرزندان خويش توصيه محبت به قاتل خود را مي نمايد و خوراک خود را براي وي مي فرستد.

در مورد گسترده جرمها در کشرهاي اسلامي درمقايسه با بقيه کشورها ميتوان به نکات زير توجه کرد:

الف- بسياري از کارهادر اسلام جرم است در حالي که در کشورهاي غير اسلامي مباح شناخته شده است.

1-1 مشروب خواري که بعضاً در بعضي مراسم حتي عبادي مباح و يا حتي واحب مي باشد مثل نوشيدن شراب در عشاء رباني

2-1 بي حجابي

3-1 قمار

4-1 ربا

5-1 بعضي از ابعاد فساد و فحشاء وارتباط غير شرعي در جنس مخالف حتي در بسياري از مواقع مواد مخدر را تسهيل هم مي نمايد.

6-1 هم جنس بازي

ب- احتمالاً ممکن است قوانين واموري در کشورهاي اسلامي مجاز باشد ولي در بعضي از کشورها غيرمجاز

امر به معروف و نهي از منکر دراسلام واجب است و در بسياري از کشورها دخالت در امور ديگران محسوب مي شود و جرم است و قابل مجازات.

 بنابراين دامنه تخلفات وجرم ها ( سياسي، مذهبي، اجتماعي، اقتصادي و...) در کشورهاي اسلامي با آنجه در بقيه نقاط جهان وجود دارد متفاوت است و لذا پليس کشورهاي اسلامي مي بايستي با آگاهي کامل از قوانين و مقررات اسلامي و آسيب شناسي اجتماعي کار خود را شروع کند.

 امتيازات وشاخص هايي که مي تواند مورد استفاده پليس کشورهاي اسلامي قرار گيرد و ياور او در شناسايي، کشف و يا کاهش جرم باشد بسيار وسيع تر از کشورهاي غير اسلامي است.

در اسلام امر به معروف و نهي از منکر است که خداوند متعال در قرآن کريم درشان و جايگاه آن مي فرمايد" کنتم خيرالله اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تومنون بالله". شما بهترين مردمي هستيد که براي مردم جهان قيام مي کنيد شما امر به معروف مي کنيد، شما نهي از منکر مي کنيد، شما ايمان به خداوند داريد، اينها اهرم هايي است که در جهت اصلاح جامعه، کشف جرم، کاهش ناهنجاري هاي اجتماعي و ... بسيار بسيار به پليس کمک مي کند.

پليس هم در حقيقت با تلاش خويش و مجاهدتهاي شبانه روزي پرسنل سخت کوش خويش در جهت استقرار " معروف" يعني همه نيکي ها و زدودن " منکر" يعني همه ناپسنديها و ناهنجاري هاي اخلاقي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي و رفتاري ازجامعه تلاش مي کند و مي توان حتي در بين امت مسلمان آنان را " خيرالله" يا گروه برگزيده معرفي نمود.

دوم: نحوه برخورد با متهم و جرم درکشورهاي اسلامي

نخست بايد بخاطر داشت که متهم يا مجرم داراي هر جرمي که باشد و يا هر خطايي که کرده باشد يک انسان است و انسان را خداوند متعال گرامي داشته است "و لقد کرمنابني آدم" و لذا برخورد پليس اسلامي با مجرم و يا متهم بايستي با توجه به شان و جايگاه او باشد.

اميرالمومنين در صدرنامه خود به مالک اشتر مي فرمايد: و اشعرقلبک الرحمه للرعيه و المرحبه لهم و اللطف بهم" و همه فضاي قلب خود را پر از محبت نسبت به مردم گردان ومحبت نسبت به آنان و لطف نسبت به آنها.

 اين روش ومنش با آنچه در کشورهاي غربي و جهان غير اسلام وجود دارد بسيار متفاوت است و لذا پليس کشورهاي اسلامي و اين اجلاس مي تواند در اين مورد برنامه ريزي دقيق تري نمايند.

همه انسانها مثل دانه هاي شانه با هم مساويند. اميرالمومنين مي فرمايد "فانهم صنغان اما اخ لک في الدين اونظير کما في اخلق" انسانها دو دسته اند يا برادر ديني هستند يا حداقل شبيه تو در خلقت.

 اگر پليس کشورهاي اسلامي در برخورد با افراد به کرامت انساني آنان به اين که آنان خليفه و جانشين خدا در زمين هستند "اذقال ربک للملائکه اني جاعل في الارض خليفه" توجه داشته باشد حتماً اعتماد مردم نسبت به پليس و نهايتاً همکاري و تعاون آنها نسبت به پليس بسيار افزايش خواهد يافت.

نحوه برخورد پليس با جرائم و ناهنجاري ها هم مي تواند موجب تقويت قانون گردد و هم مي تواند در عين حال جنبه سازندگي و آموزش داشته باشد. فلذا پليس کشورهاي اسلامي بايد بخاطر داشته باشد که در بين امتي که پيامبرش براي تکميل و اتمام فضائل اخلاقي قيام کرده و مي فرمايد" بعثت لاتمم مکارم الاخلاق" مشغول انجام وظيفه است و اجراي قانون نه به خاطر انتقام بلکه در جهت اصلاح جامعه و کاهش ناهنجاري ها مي باشد.

با اين ديد پليس رسالتي در امتداد رسالت انبياء دارد و قبل از آنکه پيگير جريمه و بازداشت باشد بايستي در انديشه جلوگيري ازجرم و بزه باشد. او مامور اصلاح وايجاد محبت است و نه مسئول مستقيم جريمه و مجاز است.

شرايط زماني و مکاني

مردم درمقاطع زماني مختلف روحيه ها و روش هاي مختلفي ازخود بروز مي دهند پليس همه کشورهاي اسلامي به اين نتيجه رسيده اند که مردم در ماه مبارک رمضان بسيار کمتر دچارخطا و جرم مي شوند.

در ايران اسلامي علاوه بر ماه مبارک رمضان درماه هاي محرم و صفر و هم چنين در ايام ولادت يا شهادت ائمه اطهار عليهم السلام ميزان جرم و تخلف بسيار کاهش مي يابد.

از لحاظ مکاني يقيناً سطح خلاف و جرم درمکانهاي مقدس مکه، مدينه و شهرهاي مذهبي ديگر ( مشهد، قم و ...) و حتي در اطراف امامزاده ها و مساجد نسبت به بقيه نقاط بسيار پايين تر است. و لذا درمحاسبات پليس کشورهاي اسلامي حتماً بايستي مولفه هاي زمان و مکان مورد توجه و دقت قرار گيرد و نحوه و روش گسترش محدوده اين دو مولفه بايستي مورد پژوهش وهم انديشي قرار گيرد.

بايد بررسي کرد که اين زمانها و مکانها چه دارند که اينچنين در کاهش جرائم و تخلفات موثر هستند يا انسانها را چه مي شود که وقتي در اين زمانها و مکانها قرار مي گيرند بطور طبيعي در شرايطي قرار مي گيرند که از جرم و بزه پرهيز مي نمايند؟

بي شک موثر ترين پليس انسان ها همان وجداني است که در سينه و قلب آنها قرار دارد و بهترين قانون، آن قانوني است که با فطرت الهي انسان سازگار باشد ولذا اگر پليس بتواند هماهنگ با وجدان انسانها و فطرت الهي آنان حرکت کند بالاترين بهره وري و بيشترين تاثير را در کاهش جرائم خواهد داشت.

 اميرالمومنيتن نيروهاي نظامي و انتظامي را دژهاي محکم انسانها مي نامد فالجنود باذن الله حصون الرعيه اين " دژهاي مستحکم هم انسان را از دشمنان خارجي و رهزنان بيروني حفظ مي کند و هم مي تواند و بايد انسانها را از شر نفس اماره که دائماً انسان را به بدي مي خواند حفظ کند.

پليس مي تواند زمان و مکان را براي انسانها چنان سالم کند که ميل به گناه و جرم در انسانها کاهش يابد. همانطور که ماه رمضان وشهريکه در مدينه اين نقش را بازي مي کنند و چه نيکو نتيجه مي گيرند.

 يقيناً فضاي سالم و مکان دور از گناه نقش بس ارزنده اي درکاهش تمايل انسانها به جرم دارد چرا که انسانها با فطرت الهي متولد مي شوند اما فضا، جو ، زمان و مکان ممکن است مسير آنها را منحرف نمايد.

اعتقادات مذهبي و باورهاي ديني

يقيناً نقش اعتقادات مذهبي و باورهاي ديني در کاهش تخلف و جرم برکسي پوشيده نيست و لذا پليس کشورهاي اسلامي علاوه بر آنکه بايستي شخصاً از اعتقادات مذهبي قوي برخوردار باشد بايستي بتواند با کار فرهنگي درجامعه موجب تقويت باورهاي ديني و اعتقادات مذهبي افراد شده و در جهت پيشگيري ازجرم و جنايت پيشقدم باشد.

اجلاس فرماندهان پليس کشورهاي اسلامي مي تواند اين مساله را کاربردي نموده و با توجه به خصوصيات جوامع مختلف نسبت به کاهش جرم و پيشگيري از آن اقدام نمايد.

ايجاد روحيه مذهبي، تقويت اعتماد به نفس، توجه به کرامت انساني، برخورد عاطفي و با محبت ا روش هايي است که هم موجب اعتماد و اطمينان مردم نسبت به پليس مي گردد و هم در جهت کاهش بزه در جامعه بسيار مفيد است.

اين حديث شريف از امام هادي عليه السلام است" من هانت عليه نفسه فلا تامن شره"

اگر نفس کسي تحقير شد، اگر کرامت انساني ناديده انگاشته شد اگر کسي خود، خويشتن خويش را ذليل و پست کرد ديگر نمي توان از شر او در امان بود. معني مخالف اين حديث آن است که اگر مي خواهي افراد از شر پرهيز کنند بايد کرامت آنان حفظ شود. بايد به ارزشهاي انساني آنها احترام گذاشت. بايد براي آنها شخصيت قابل شد و شخصيت آنها را گرامي داشت.

 حديث ديگري از امام علي (ع) با اين مضمون وجود دارد که "من کرمت عليه نفسه لم ينها بالموحيه" هر کس ارزش و کرامت خويشتن را پاس دارد خود را با گناه کوچک نمي کند.

تکريم و بزرگداشت انسانها شايد بهترين راه براي مقابله با جرائم و گناهان و تخلفات باشد و پليس مي تواند بهترين نقش را در اين زمينه ايفاء نمايد.