• مهارت هاي زندگي
• مهارت هاي زندگي
مهارت هاي زندگي ، مهارت هاي شخصي و اجتماعي است كه كودكان و نوجوانان بايد آنها را ياد بگيرند تا بتوانند در مورد خود، انسان هاي ديگر و كل اجتماع به طور مؤثر، شايسته و مطمئن عمل نمايند. به طور كلي براي رسيدن به سطح مناسبي از بهداشت روان، بهزيستي و غلبه كردن بر استرس هاي موجود، مهارت هاي زيادي مطرح مي شود كه به 10 مهارت اصلي و پايه اي كه درتمام موارد مشترك است اشاره مي شود :
1. خودآگاهي : خودآگاهي توانايي شناخت خود و آگاهي از خصوصيات ، نقاط ضعف و قدرت، خواسته ها، ترس ها و انزجارها است. رشد خودآگاهي به فرد كمك مي كند تا دريابد تحت استرس قرار دارد يا نه و اين معمولاً پيش شرط و شرط ضروري روابط اجتماعي و روابط بين فردي موثر و معمولانه است.
2. همدلي : يعني اين كه فرد بتواند زندگي ديگران را حتي زماني كه در آن شرايط قرار ندارد، درك كند تا بتواند انسان هاي ديگر را وقتي با او نيز متفاوت هستند بپذيرد و به آنها احترام گذارد . بسياري از رفتارهاي خشن در سطح جامعه ناشي از عدم مهارت همدلي مي باشد، همدلي روابط اجتماعي را بهبود مي بخشد و به ايجاد رفتارهاي حمايت كننده و پذيرنده نسبت به انسان هاي ديگر منجر مي شود.
3. مهارت هاي برقراري رابطه مؤثر : اين مهارت به فرد كمك مي كند تا بتواند نظرها عقايد، خواسته ها ، نيازها و هيجان هاي خود را ابراز به هنگام نياز از ديگران در خواست كمك و راهنمايي نمايد. مهارت تقاضاي كمك و راهنمايي از ديگران در مواقع ضروري از عوامل مهم يك رابطه سالم است.
4. مهارت روابط بين فردي: اين مهارت به ايجاد روابط بين فردي مثبت و مؤثر فرد با ديگر افراد كمك مي كند. يكي از اين موارد، توانايي ايجاد و ابقاي روابط دوستانه است كه در سلامت رواني در روابط گرم خانوادگي به عنوان يك منبع مهم حمايت اجتماعي و قطع روابط اجتماعي ناسالم نقش بسيار مهم دارد.
5. مهارت تصميم گيري: اين مهارت به فرد كمك مي كند تا به نحو مؤثر تري در مورد مسائل زندگي تصميم گيري كند. اگر كودكان و نوجوانان بتواند فعالانه در مورد اعمالشان تصميم گيري نمايند. جوانب مختلف انتخاب ها را بررسي و پيامد هر انتخاب را ارزيابي كنند.
6. مهارت حل مسأله: اين مهارت فرد را قادر مي سازد تا به طور مؤثرتري مسائل زندگي را حل نمايد. مسائلي مانند اختلاف با دوست، پدر و مادر ، برادر يا خواهر ، همسايه ، همكار يا مسائلي مانند مشكلات تحصيلي و .... . مشكلات مهم زندگي چنانچه حل نشده باقي بمانند استرس رواني ايجاد مي كنند كه به فشار جسماني منجر مي شود.
7. مهارت تفكر انتقادي: تفكر انتقادي، توانايي تحليل اطلاعات و تجارب است. آموزش اين مهارت نوجوانان را قادر مي سازد تا در برخورد با ارزش ها، فشار گروه و رسانه هاي گروهي مقاومت كنند و از آسيب هاي ناشي از آن در امان بمانند.
8. مهارت تفكر خلاق : اين نوع تفكر به حل مسأله و به تصميم گيري مناسب كمك مي كند. با استفاده از اين نوع تفكر ، راه حل هاي مختلف مساله و پيامدهاي هر يك از آنها بررسي مي شود. اين مهارت فرد را قادر مي سازد تا مسائل را از وراي تجارب مستقيم خود دريابد و حتي زماني كه مشكلي وجود ندارد و تصميم گيري خاصي مطرح نيست با سازگاري و انعطاف بيشتر به زندگي روزمره بپردازد.
9. مهارت مقابله با هيجان ها : اين توانايي فرد را قادر مي سازد تا هيجان ها را در خود و ديگران تشخيص داده و نحوه تأثير هيجان ها بر رفتار را بداند و بتواند واكنش مناسبي به هيجان هاي مختلف نشان دهد. اكثر اوقات ما حالات و احساسات خود را تحت دو واژه خوب يا بد توصيف مي كنيم. مثلاً مي گوييم كه حالمان خوب نيست يا خوشحال هستيم. اگر با حالات هيجاني مثل غم و خشم يا اضطراب درست برخورد نشود اين هيجانات تأثير منفي بر سلامت جسمي و رواني داشته و براي سلامت پيامدهاي منفي به دنبال خواهند داشت.
10. مهارت مقابله با استرس : اين مهارت، شامل شناخت استرس هاي مختلف زندگي و تأثير آنها بر فرد است به عنوان مثال اولين روز مدرسه، امتحان ، از دست دادن اتوبوس، از دست دادن پدر و مادر يا فرزند يك شناسايي منابع استرس و نحوه ي تأثير آن بر انسان فرد را قادر مي سازد تا با اعمال و موضع گيري هاي خود فشار و استرس را كاهش دهد.
• مهارت هاي زندگي در عصر غيبت
زندگى در عصر غيبت هم ؛ براى خودش ادب و رسمى دارد كه اگر آن را نشناسى و اصول اوليه اش را ندانى يك وقت به خودت مى آيى و مى بينى زندگى ات هيچ و پوچ است نه به جايى وصلى و نه توشه اى برداشته اى . پس، آماده شو تا ادب زيستن در دوران غيبت را بياموزى، و مهارتهاى زندگى در آن را تجربه كنى.
• مهارت در شناخت دين
امروز هفتاد و دو هزار ملت و مذهب اند كه هر يك ادعاى حق بودن دارند و تو متحير مى مانى كه اين همه حق از كجا آمده و نمى فهمى كدام يك راست مى گويند و كدام دروغ، مگر آن كه تلاش كنى تا به ميزانى دست يابى كه حجت تو باشد و تو را به تلقى صحيحى از دين برساند تا خطوط اصلى و فرعى را بشناسى، خط و ربطها را تشخيص دهى، تفاوت بدعت و سنت را درك نمايى، مراقب تحريفها باشى، از كج فهمى بپرهيزى . بايد آگاهى كسب كنى و آگاهانه حركت كنى. و بايد تقوا پيشه كنى كه هر كه متقى باشد خداوند به او فرقان را عطا مى كند.
• مهارت در آراستگى به عدالت
اگر توانستى قوا و نيروهاى خود را در حد تعادل نگه دارى، اگر ميان شادى و غم، خنده و گريه، عشق و نفرت، محبت و كينه، دوستى و دشمنى حد وسط را شناختى، اگر به موقع حرف زدى و به موقع خاموش ماندى ... اگر مرزها را شناختى، اگر نقش اجتماعى ات را در برابر پدر و مادر، همسر و فرزند، خويش و همسايه، دوست و رفيق، رئيس و ارباب رجوع، خوب ايفا كردى، اگر به خودت، به ديگران و به خدا ظلم نكردى، اگر حق را پايمال نكردى ، آن وقت تو به عدالت رسيده اى و كسى كه به عدالت آراسته شود و ماهرانه عدالت ورزد، راه را براى جهانى شدن عدل و ظهور منجى عالم هموار كرده است.
• مهارت در دشمن شناسى
ساده انگارى است كه فكر كنى اگر آهسته بروى و آهسته بيايى كسى به تو كارى ندارد. دهها چشم يكسره تو را مى پايند تا از يك لحظه غفلتت استفاده كنند و اگر بى خيال آنها شوى آنچنان تو را فريب مى دهند كه نفهمى چه بر سرت آمده است.
حواست باشد، در عصر غيبت، دشمنان داخلى و خارجى هزار جور كلك و حقه سوار مى كنند تا سرمايه هاى مادى و معنوى تو را بگيرند و اگر در تدبير از آنها كم بياورى و يا در مقابلشان كوتاه بيايى، همه چيزت را باخته اى.
بايد دشمن را شناخت و متوجه او بود ... دشمن، گاهى جسورانه پيش مى آيد، گاهى با احتياط، گاهى رودررو مى ايستد، گاهى پشت سر، گاهى لباس سياست تن مى كند، گاه فرهنگ و ادب و هنر. گاهى با شمشير مى جنگد، گاهى با قلم ... تا دلت بخواهد ادعا دارد براى همه چيز. دشمن گاهى در دل و درون تو خانه مى كند و مى شود نفس اماره، گاهى از تو فرسنگها فاصله دارد و مى شود شيطان بزرگ. به هر حال بايد او را شناخت و با همه توان با او مبارزه كرد.
• مهارت در صبر و پايدارى
يا به درستى راهى كه انتخاب كرده اى يقين دارى يا ندارى؟ اگر يقين دارى، ترديد و دودلى چرا ؟ چرا شك مى كنى در رفتن؟ و چرا سرزنشهاى ديگران تو را سست مى كند؟ هميشه عده اى هستند كه از تو ايراد مى گيرند، انتقاد مى كنند، سرزنشت مى كنند ولى قرار نيست ايرادها و انتقادها و سرزنشها، تو را از مسير حقى كه مى روى باز دارد كه اگر اينطور باشد تو هرگز به مقصدى كه خودت انتخاب كرده اى، به هدفى كه براى رسيدن به آن مى خواهى تلاش كنى، نمى توانى برسى.به خودت اعتماد كن و از آنچه كه به تو مى گويند هراسى نداشته باش. نمى گويم بى توجه باش لابلاى اين انتقادها و سرزنشها گاهى حرفهاى حسابى هم مى شود پيدا كرد، حتى خداوند هم مى فرمايد: »همه حرفها را بشنويد و از بهترين آنها نمپيروى كنيد«.اما يادت باشد اگر امروز، در عصر غيبت، از سرزنش ديگران بترسى و با هر حرفى جهت حركتت را عوض كنى، فردا، در عصر ظهور، حجتى براى ارائه به امام خود ندارى، كه او حاضر و ناظر بر عمل و نيت توست. پس صبور و پايدار بمان!
دلا در عاشقى ثابت قدم باش
كه در اين ره نباشد كار بى اجر .