به نمايش گذاشتن مجرمان در معرض ديد مردم
خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فقه و حقوق - حقوق اجتماعي
سرپرست دادسراي بعثت اظهار داشت: به نمايش گذاشتن مجرمان در معرض ديد مردم نمي‌تواند راه حل قطعي و اساسي باشد بلكه تنها مي‌تواند آرامش و امنيت را به صورت موقت به منطقه و محل وقوع جرم برگرداند.
بابك رزم‌ساز در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با بيان اين‌كه براي افرادي كه با عنوان اراذل و اوباش شناخته مي‌شوند تعريف مشخصي در قانون بيان نشده است، اظهار داشت: معني لغوي اراذل و اوباش به افرادي اطلاق مي‌شود كه مرتكب يك سري از جرايم خاص نظير چاقوكشي، قمه‌كشي، شرارت در ملاء عام، شرب خمر، تظاهرات مستانه، مزاحمت براي دختران دبيرستاني و بانوان در معابر شده كه نظم عمومي را به شدت خدشه‌دار كرده و امنيت عمومي جامعه را به خطر مي‌اندازد.
وي تصريح كرد: معمولا اين افراد در محيط زندگي سبب رعب و وحشت شده و قصدشان نيز ايجاد همين فضا در محل و منطقه است بنابراين بعضي اوقات قضات مربوطه تصميم مي‌گيرند كه اين افراد به نحوي به مردم معرفي شوند، البته در درجه‌ي نخست براي قضات حفظ كرامت انساني و شخصيت مجرم مهم است و در عين حال، مجرم مجازات مربوط به خود را پس از اثبات جرم تحمل مي كند.
رزم‌ساز خاطرنشان كرد: بعضي از مواقع براي ايجاد جنبه‌هاي پيشگيرانه، جلوگيري از تكرار اين امر به وسيله‌ي همان گروه يا گروه‌هاي ديگر و از بين رفتن حالت رعب و وحشت كه در مردم ايجاد شده، اين افراد را در ملاء عام با تسلط ماموران به نمايش مي‌گذارند.
وي با بيان اين‌كه گرداندن برخي مجرمان در ملاء عام در مواقع ضروري و با مجوز قضايي صورت مي‌گيرد تاكيد كرد: اين امر اقدام خاص پيشگيرانه است و تاثيري در ميزان و نوع مجازات تعيين شده براي مجرم ندارد و پس از مراحل نهايي قضايي، مجازات پيش‌بيني شده در قانون با توجه به تصميم قاضي مربوطه، در مورد مجرم اعمال مي‌شود.
سرپرست دادسراي بعثت با بيان اين‌كه گرداندن مجرم با عنوان اراذل و اوباش در معابر عمومي تاثيري در شدت يا تخفيف مجازات ندارد، اظهار داشت: اين اقدام سبب وجود احساس امنيت بعد از ايجاد آن رعب و وحشت ايجاد شده، مي‌شود. به عنوان نمونه، چندي پيش پس از تعطيلي يك مدرسه دخترانه در جنوب شهر تهران دانش آموزان اين مدرسه مورد تعرض تعدادي از اراذل و اوباش منطقه گرفته كه پس از دستگيري، اين افراد با هماهنگي قاضي مربوطه به دانش‌آموزان مدرسه معرفي شدند و اين امر مورد قدرداني رييس آموزش و پرورش، اولياي دانش‌آموزان و مردم منطقه قرار گرفت و اين نشان مي‌دهد اقدام مذكور اثر خود را به جا گذاشته است.
رزم‌ساز با تاكيد بر اين‌كه احساس امنيت در جامعه مهم‌تر از خود امنيت است، تصريح كرد: مردم بايد احساس كنند كه در جامعه و شهرامنيت وجود داشته و مي‌توانند به فعاليت بپردازند و از سويي براي نشان دادن جنبه‌ي حقير شخصيت افراد متخلف و مجرم به مردم، آنان به نمايش گذاشته مي‌شوند. البته تمام اين اقدامات با حفظ حقوق شهروندي و حفظ آبروي فرد است و اين گفته به اين معنا نيست كه در همه‌ي موارد، جرايم و در همه‌ي عناوين مجرمانه گرداندن مجرم در معابر عمومي صورت گيرد بلكه اين امر به لحاظ اين‌كه حفظ كرامت انسان‌ها از نظر ما از همه‌ي واجب‌ها، واجب‌تر است و مراجع قضايي در حدود قانون و مقررات و مجازات‌هاي تعيين شده عمل مي‌كنند، به صورت مصداقي و محدود انجام مي‌شود.
وي اظهار داشت: صرفا اين اقدام در منطقه‌ي خاصي صورت نمي‌گيرد و در هر منطقه‌اي كه اعمال ذكر شده توسط افراد با عنوان اراذل و اوباش انجام شده و احساس ناامني به شدت افزايش يافته باشد، صرفا به خاطر ايجاد احساس امنيت، توسط مراجع انتظامي و با هماهنگي مراجع قضايي صورت مي‌گيرد.
رزم‌ساز با بيان اين‌كه گرداندن افراد مجرم و متخلف در معابر عمومي به صورت سرخود، راسا و بدون هماهنگي با مراجع قضايي خلاف قانون است، افزود: تشخيص اين‌كه اقدام مذكور بايد انجام شود يا خير با مراجع قضايي است و معمولا نيز مورد استقبال جامعه و افراد آسيب‌ديده قرار مي‌گيرد و هيچ موقع نيز موارد اعتراضي مشاهده نشده، ولي ممكن است از نظر انعكاس‌هاي بيروني، مواردي در جنبه‌هاي مختلف مطرح شود كه به نظر من افرادي كه تحت عنوان حفظ حقوق بشر مسايل را در رابطه با اعتراض به اين عمل بيان مي‌كنند، متوجه لزوم ايجاد احساس امنيت در جامعه نيستند به خاطر اين‌كه از واقعيت موجود دور هستند.
سرپرست دادسراي بعثت با اشاره به اين‌كه ممكن است افراط و تفريط هايي نيز در اين مساله صورت گيرد كه قطعا مورد تاييد نيست، گفت: دادسراي تهران انگيزه دارد كه برخوردش را با اراذل و اوباش تشديد كند؛ زيرا گاهي اوقات فعاليت اين افراد تشديد مي‌شود اما بحث پيشگيري از وقوع اين جرايم صرفا با اعمال مجازات امكان‌پذير نيست بلكه بايد كليه‌ي زمينه‌هاي مجرمانه وقوع اين اعمال از بين برد.
وي خاطرنشان كرد: تمام دستگاه‌ها با هماهنگي دستگاه قضايي بايد به صورت همزمان حركت كنند تا ريشه‌ي اين‌گونه جرايم برچيده شود. البته وجود نيروهاي امنيتي و انتظامي و فعال بودن آنها به صورت محسوس يا نامحسوس در سطح شهر باعث از بين رفتن اين‌گونه فعاليت‌ها خواهد شد.
رزم‌ساز اظهار داشت: مصاديق انجام چنين كاري اصولا به صورت نامحدود و از هم گسيخته انجام نمي‌شود. مصاديق بسيار محدود و با پيشنهاد رييس كلانتري آگاه به وضعيت محل و هماهنگي مقام قضايي صورت مي‌گيرد.
وي گفت: از يك جهت، تاثير آني اين عمل بسيار خوب است. از سوي ديگر به نمايش گذاشتن مجرمان در معرض ديد مردم نمي‌تواند راه حل قطعي و اساسي باشد بلكه تنها مي‌تواند آرامش و امنيت را به صورت موقت به منطقه و محل وقوع جرم برگرداند. اين نكته بسيار مهم است كه پيشگيري از جرايم، زمينه‌هاي خاص خود را مي‌طلبد.
وي گفت: در امر پيشگيري از وقوع جرم ما با شخصيت انساني و واقعيات اجتماعي مواجهيم و صرفا نمي‌توان گفت كه با گرداندن اراذل و اوباش در يك منطقه مي‌توانيم مشكل را از ريشه حل كنيم. اين امر نيازمند همكاري همه‌ي دستگاه‌ها است تا در كنار اعمال مجازات و اقدامات پيشگيرانه، ديگر اين جرايم را ريشه‌كن كرده يا به حداقل برسانيم.